Expected goals (xG): eenvoudig uitgelegd

Goals zijn in het voetbal zeldzaam en sterk afhankelijk van toeval. Een van richting veranderd schot, een treffer op de paal, een geweldige redding van de keeper – en de uitslag ziet er heel anders uit. Expected goals proberen dat toeval eruit te rekenen. In plaats van goals te tellen, waarderen ze elke kans.

Hoe xG worden berekend

Elk schot op doel krijgt een waarde tussen 0 en 1. Die geeft aan hoe vaak een schot uit deze situatie gemiddeld tot een goal leidt. De basis vormen honderdduizenden schoten uit veel competities. Belangrijke factoren zijn de afstand tot het doel, de hoek, het lichaamsdeel (voet of hoofd), het soort assist en of het een counter of een standaardsituatie was.

Een strafschop ligt afhankelijk van het model rond 0,76 tot 0,79 xG. Een schot van 25 meter levert vaak maar 0,03 tot 0,05 xG op. Een grote kans van zes meter vrij voor het doel kan 0,5 xG en meer waard zijn. De som van alle schoten vormt de xG van een ploeg in de wedstrijd.

Waarvoor xG bij het wedden bruikbaar zijn

xG zijn een goede graadmeter voor de werkelijke sterkte van een ploeg, beter dan de ranglijst na een paar speelrondes. Met verwachte goals voor en tegen kun je voorspellingen opbouwen, bijvoorbeeld via de poissonverdeling voor uitslagen, over/under of beide teams scoren.

Grenzen

• Verschillende aanbieders gebruiken verschillende modellen. De cijfers kunnen 10 tot 20 procent uiteenlopen.
• xG waarderen alleen schoten. Gevaarlijke situaties zonder afronding ontbreken.
• De tussenstand telt: een ploeg die vroeg voorstaat, trekt zich terug en staat meer kansen toe – de xG-balans lijkt dan slechter dan de ploeg is.
• Bookmakers kennen xG net zo goed. Dat een ploeg „onder haar xG” presteert, is in grote competities meestal allang ingeprijsd.